Bu yazı 2005 yılında kaleme alınmıştır. Çocuklarla çalışırken kimliğim ile ilgili ilk ciddi sorgulamaları yapmaya başladığım zamandır. Kendime ilk defa “ben çocukların oynadığı çocuk oyunlarının yönetmeniyim” dediğim yazıdır.
Çocuk yaşı gereği doğal bir oyuncu. Büyük bir keyifle ve doğallıkla evcilik, öğretmencilik vb. oyunları kendi aralarında oynuyorlar. Ben sadece onların bu hallerinin düzenleyicisiyim. Anaokulunda bana oyun abi diye sesleniyorlar.
Çocukların oynadığı tiyatro oyunlarının yönetmeniyim. Hikayeleri çocuklarca oluşturulan, süreçte çok şey öğrendikleri; müziği, ışığı daha çok tarafımca şekillenen minik oyuncuların, mini oyunlarının yönetmeniyim.
Ben sadece; Ocak ayında iki, şubat ayında bir, Mayıs ve Haziran aylarında birer; toplam dört oyunu sahnelenecek olan, hikayelerini çocukların kendilerinin yarattığı oyunları sahneye koyan bir çocuk tiyatrosu yönetmeniyim. Ben bir arada olmalarını sağlayanım, bir arada hikaye oluşturmalarına aracılık edenim ve oyunlarını sahneleyecekleri izleyicilerine (genellikle oyuncuların yakın çevreleri) oyunu süsleyerek sunanım. Işıkçı, müzikçi ağabeyleri ile kostümcü ablalarını devreye sokanım. İşte bu kadarım.
***
Bu yazıları özellikle çocukları ile tiyatro yapmayı çok isteyen ve yapacakları konusunda emin olamayan öğretmenler için yazıyorum. Eminim benden daha yaratıcı ve çocuğu merkezinde bulunduran keyifli çalışmalar yapabilirler. Başlamaları, başladılarsa da devam etmeleri önemli. Özellikle de taşrada…
***
Bu güne kadar çocuklar ile çalışırken pek çok defa çeşitli materyalleri çalışmalarımı desteklemek için kullandım. (Kuklalar, oyuncaklar, boş şişeler, kumaşlar, makyaj malzemeleri, resim - gazete kağıtları, sandalyeler masalar vs vs. )
İtiraf etmem gerekir ki destekleyici malzeme ile çalışmalarım yeterli sıklıkla olmadı.
Bu yıl ise tüm çalışmalara başlarken, tenis topları, şapkalar vb. def - ritm aletlerini her çalışmamın başında kullanmaya başladım. Bu yıl ki çoğu çalışmam yüksek ritimle- coşkuyla başladı. Bu başlangıç çalışmaların devamında da oldukça işe yaradı.
***
Öğretmenlerin asıl çalışmalarına geçmeden önce basit oyunlar oynatmaları ve bu ısınmalardan sonra asıl çalışmalarına keskin olmayan bir geçiş yapmaları ciddi bir verim sağlayabilir.
Örneğin;
ISINMA
- Kar yağıyor, seyret-yürü-üşüdün
- Arkadaşların ile kardan adam yap.
- Kartopu oynamaya başla.
OYUN
- Çok üşüdün içerde sobanın başında oturup ısınıyorsun.
- Yavaş yavaş sıcak bir süt iç.
- Soba başında kuklana biraz önce neler yaptığını anlat.
- Diğer eline de kukla al. İki kuklan karşılıklı senin neler yaptığını anlatsın.
- Bir kuklayı sen al, diğerini arkadaşına ver. Karşılıklı olarak birbirlerine sizin neler yaptığınızı anlatsınlar.
- Kuklalardan birisi anne olsun ver karda dışarıda çok oynadığı için çocuğuna kızsın, çocuk da dışarıya çıkmak için inat etsin. Sonra baba, büyükanne ve diğer kardeşlerde sıra ile içeri sobanın yanına gelsin. (Her bir kukla bir çocuk tarafından oynatılacak)
29.10.2005 - Karacabey
***
Bu çalışmada pek çok hedeften bahsedilebilir. Benim çalışmayı tasarlamadan önce oluşturduğum asıl hedef çocuğun kendini ifade edişi esnasında oyun-oyuncak heyecanından yararlanmak belki de kendilerinin doğrudan söyleyemeyecekleri şeyleri rahatlıkla ifade etmelerini sağlamaktı.
Yukarıdakine benzer çalışmalar çocukları daha çok rolcü yapıyor, daha oyuncu oluyorlar. Sen bir annesin soğukta oynamak isteyen çocuğuna kızıyorsun yönergesi ile kuklan bir anne soğukta dışarı çıkmak isteyen çocuğuna kızıyor yönergesi karşılaştırıldığında çoğunlukla çocuğun ikinci durumda çocuğun daha fazla rol yaptığını gözlemledim.
***
Başka bir kuklalı çalışma;
ISINMA
- İp kuklası olarak yürü – koş – otur kalk
- Arkadaşını kukla gibi oynat.
- Kuklanızı ormanda, çarşıda, deniz kenarında dolaştırın.
OYUN
- Kuklanızı karşınızdaki arkadaşınızın kuklası ile tanıştırın.
- Kuklalarınız birbirine adres-yol tarif etsin
- Kuklalarınız karşılıklı belirlediğiniz bir konuda şikayetçi olsun. (arkadaşım kılıcı ile bana vurdu)
- Kuklalarınız biraz önce belirlediğiniz konuda kavga etsin. (oyuncak silahları ile birbirlerinin canını acıtıp kavga ederler)
TASARIM
- Kuklalarınızı da kullanarak sokakta oyuncak silahlar ile birbirine vuran çocukları canlandırın ve etrafınızda sizi izlemeye toplananlara çocuklarınıza oyuncak silah almayın uyarısını yapın.
12.11.2005 – M.K.Paşa